TCP/IP Protokolleri
Bilgisayarlar ile veri iletme/alma
birimleri arasında organizasyonu sağlayan, böylece bir yerden diğerine
veri iletişimini olanaklı kılan pek çok veri iletişim protokolüne
verilen genel addır. (Yani, TCP/IP protokolleri bilgisayarlar arası veri
iletişiminin kurallarını koyar). Bu protokollere örnek olarak, dosya
alma/gönderme protokolü FTP (File Transfer Protocol), Elektronik posta
iletişim protokolü SMTP (Simple Mail Transfer Protocol), TELNET
protokolü (Internet üzerindeki başka bir bilgisayarda etkileşimli
çalışma için geliştirilen *login* protokolü) verilebilir.
Adını sıkça duyduğumuz internet
ortamında birbirine veri transferi ve dataların iletimini sağlayan
protokol ise Hyper Text Transfer Protocol (HTTP) olarak
adlandırılmaktadır. TCP/IP protokolü aynı zamanda, diğer iletişim
ağlarında da kullanılabilir. Özellikle pek çok farklı tipte bilgisayarı
veya iş istasyonlarını birbirine bağlayan yerel ağlarda (LAN) kullanımı
yaygındır.
Bazı TCP/IP Protokolleri
Donanım Katmanındaki Protokoller;
- ARP (Adres
Çözümleme Protokolü), bir IP adresinin hangi ağ kartına (yani MAC
adresine) ait olduğunu bulmaya yarar. TCP/IP’de veri gönderiminde
gönderilecek bilgisayarın hangisi olduğunu bulmak için kullanılır.
Ayrıca IP adresini yeni almış olan bir makine, o IP adresinin sadece
kendisinde olduğunu ARP kullanarak teyid eder. - RARP (Ters
ARP), protokolü ARP’ın tersi işlemi yapar, yani hangi MAC adresinin
hangi IP adresini kullandığını bulur. Bir TCP/IP ağında RARP’ın
çalışacağı garanti değildir, zira RARP bir RARP sunucusuna ihtiyaç duyar
IP Katmanındaki Protokoller;
- ICMP (Internet
Yönetim Mesajlaşması Protokolü), hata ve türlü bilgi mesajlarını ileten
protokoldür. Örneğin, ping programı ICMP’yi kullanır. - RIP (Router Bilgi Protokolü), router’ların yönlendirme tablolarını otomatik olarak üretebilmesi için yaratılmıştır.
- OSPF (İlk
Açık Yöne Öncelik), aynı RIP gibi router’ların yönlendirme tablolarını
otomatik olarak üretebilmesine yarar. OSPF, RIP’ten daha gelişmiş bir
protokoldür. - IGMP (Internet
Grup Mesajlaşma Protokolü), bir sistemin internet yayınlarına
(multicast) abone olmasına ve aboneliği durdurmasına yarar. Bu yayınlar,
UDP üzerinden yapılır ve genelde çoklu ortam (radyo veya video)
içerikli olurlar. - DHCP (Dinamik
Cihaz Ayar Protokolü), bir TCP/IP ağına bağlanan bir cihaza otomatik
olarak IP adresi, ağ maskesi, ağ geçidi ve DNSsunucusu atanmasına yarar.
Taşıma Katmanındaki Protokoller;
- UDP (Kullanıcı
Veri Protokolü), IP üzerinden veri yollamaya yarar. Verilerin
ulaşacağını garanti etmez ve UDP paketlerinin maksimum boy sınırları
vardır. Öte yandan, UDP son derece basit ve bağlantı gerektirmeyen
(connectionless) bir protokoldür. - TCP (Gönderim
Kontrol Protokolü), IP üzerinden ulaşma garantili ve harhangi bir boyda
veri gönderilmesine imkân tanıyan bir protokoldür. UDP’den farklı
olarak, TCP’de iki cihazın iletişim kurabilmesi için önce birbirlerine
bağlanmaları gerekmektedir.
Uygulama Katmanındaki Protokoller;
- DNS (Alan
Adı Sistemi), alan adı verilen isimler (mesela www.wikipedia.org) ile
IP adreslerini birbirine bağlayan sistemdir. Paylaştırılmış bir
veritabanı olarak çalışır. UDP veya TCP üzerinden çalışabilir. - HTTP (HiperMetin
Yollama Protokolü), ilk başta HTML sayfaları yollamak için yaratılmış
olan bir protokol olup günümüzde her türlü verinin gönderimi için
kullanılır. TCP üzerinden çalışır. - HTTPS (Güvenli HTTP), HTTP’nin RSA şifrelemesi ile güçlendirilmiş halidir. TCP üzerinden çalışır.
- POP3 (Postahane Protokolü 3), e-posta almak için kullanılan bir protokoldür. TCP üzerinden çalışır.
- SMTP (Basit Mektup Gönderme Protokolü), e-posta göndermek için kullanılır. TCP üzerinden çalışır.
- FTP (Dosya
Gönderme Protokolü), dosya göndermek ve almak için kullanılır. HTTP’den
değişik olarak kullanıcının illa ki sisteme giriş yapmasını gerektirir.
Veri ve komut alış verişi için iki ayrı port kullanır. TCP üzerinden
çalışır. - FTP veya FTPS (Güvenli FTP), FTP’nin RSA ile güçlendirilmiş halidir. TCP üzerinden çalışır.
